Kush ishte El Mencho, njeriu më i kërkuar në Meksikë?

Ka vetëm pak emra që kanë lënë një ndikim të qëndrueshëm në historinë e krimit të organizuar meksikan.

Nemesio Oseguera Cervantes, i njohur si “El Mencho”, është një prej tyre. Me origjinë të thjeshtë rurale nga shteti perëndimor i Michoacán, ngritja e tij në krye të një prej karteleve më të frikshme dhe më të rrezikshme në Meksikën moderne, Jalisco New Generation Cartel (CJNG), ishte e shpejtë. Ajo u arrit përmes agresivitetit, ambicies, brutalitetit dhe pamëshirshmërisë.

Vrasja e tij është cilësuar si një fitore si në Meksikë ashtu edhe në Shtetet e Bashkuara.

Autoritetet meksikane dhe ato amerikane raportuan se inteligjenca amerikane ishte e përfshirë në rrëzimin e “mbretit” të kartelit, duke i dhënë operacionit një dimension bashkëpunimi ndërkufitar që mund të përfitojë të dy qeveritë.

Për ushtrinë meksikane, një udhëheqës karteli është eliminuar, duke dobësuar, të paktën teorikisht dhe ndoshta për një periudhë kohe, grupin kriminal që ai drejtonte.

Reagimi nga njerëzit e El Menchos ka qenë i menjëhershëm. Janë ngritur barrikada rrugore dhe dhuna është përhapur në deri në tetë shtete të ndryshme, nga Guerrero në bregun e Paqësorit deri në Tamaulipas në verilindje. Edhe kryeqyteti Mexico City dhe shteti përreth kanë parë incidente.

Disa nga dhunat më të rënda kanë ndodhur në Jalisco, me persona të armatosur me maska që i vunë flakën dyqaneve në kryeqytetin e shtetit, Guadalajara, një nga qytetet pritëse të Kupës së Botës FIFA këtë verë. Në resortin bregdetar Puerto Vallarta, turistët dhe banorët janë strehuar në vende të sigurta derisa vala e dhunës të kalojë.

Ky është një demonstrim besnikërie nga ushtarët e tij dhe një shprehje zemërimi ndaj autoriteteve për eliminimin e liderit të tyre. Por nëse barrikadat dhe makinat e djegura janë vetëm demonstrative apo nëse dhuna do të zbutet apo përshkallëzohet, do të bëhet e qartë në ditët në vijim. Reagimi i forcave të rendit do të jetë vendimtar.

Është një e vërtetë e njohur se në grupe të tilla kriminale transnacionale, edhe kur një drejtues është aq ndikues sa Oseguera, zakonisht ka tre ose katër zëvendës të pozicionuar mirë për ta zëvendësuar. Megjithatë, El Mencho ishte kyç në ngritjen e grupit.

Kur ai u zhvendos në SHBA si emigrant pa dokumente në vitet 1980, kishte pasur tashmë përplasjet e para me ligjin duke kultivuar marijuanë në shtetin e tij të lindjes. Pasuan arrestime të ndryshme në Kaliforni, ndërsa u përfshi më thellë në krimin e narkotikëve, përpara se të dënohej me disa vite burg në SHBA.

I dëbuar në Meksikë në moshën 30-vjeçare, ai u përfshi plotësisht në aktivitetet e karteleve. Punoi për Kartelin Milenio në Michoacán dhe fitoi reputacion si një shef i llogaritur dhe mizor.

Ai ishte në pozicion ideal kur karteli u përça dhe nga mbetjet e tij u krijua CJNG, me El Menchon në krye.

Përmes zgjerimit territorial dhe aftësisë për ta orientuar kartelin drejt aktiviteteve të reja të paligjshme fitimprurëse, ai e ktheu grupin në atë që është sot, ndoshta forca kriminale dominuese në Meksikë.

Karteli i tij përfitoi edhe nga dobësimi i Sinaloa Cartel pas ekstradimit të liderit të tij, Joaquín ‘El Chapo’ Guzmán, në SHBA. Luftërat e brendshme midis fraksioneve rivale në Sinaloa e copëtuan më tej grupin.

CJNG përfitoi nga vakuumi dhe mori një pjesë të rëndësishme të tregtisë së fentanilit pas rënies së djemve të El Chapos. Njëri prej tyre, Joaquín Guzmán López, u dorëzua para autoriteteve amerikane dhe me vete rrëzoi rivalin e madh të grupit të tij, Ismael ‘El Mayo’ Zambada.

El Mencho përfitoi qartë nga vakuumi i krijuar dhe nga ngjarjet dramatike në Sinaloa. Por, siç ndodh shpesh në krimin e drogës në Meksikë, ai nuk e mbajti gjatë këtë “kurorë”.

Qeveria e presidentes Claudia Sheinbaum do ta paraqesë eliminimin e një prej njerëzve më të kërkuar në Meksikë si një fitore, dhe kjo do të jehonë edhe në Uashington. Kjo tregon përparim në çështjen kryesore për të cilën presidenti Donald Trump ka kërkuar veprim nga Meksika, pas emigracionit: trafikimi i fentanilit.

Përfshirja e inteligjencës amerikane nënvizon gjithashtu gatishmërinë e administratës Sheinbaum për të bashkëpunuar me Uashingtonin për objektiva të përbashkëta. Ajo shpreson se kjo do të mjaftojë për të shmangur diskutimet për veprime të njëanshme ushtarake amerikane në territorin meksikan.