BBC: Kosova në eufori ndërsa ëndërron historinë në Kupën e Botës

Dhjetë vite më parë, Kosova nuk kishte luajtur kurrë një ndeshje kualifikuese për Kupën e Botës – tani janë vetëm 90 minuta larg kualifikimit në finalet e kësaj vere.

Shteti ballkanik, i cili shpalli pavarësinë nga Serbia në vitin 2008 dhe u njoh zyrtarisht nga FIFA dhe UEFA në vitin 2016, pret Turqinë në ndeshjen play-off të së martës.

Me një fitore, Kosova, e renditur e 78-ta në botë, do të arrijë në Kupën e Botës me 48 skuadra që do të zhvillohet në Shtetet e Bashkuara, Kanada dhe Meksikë.

Ndeshja do të zhvillohet në një Stadium “Fadil Vokrri” të mbushur plot në kryeqytetin Prishtinë – megjithëse shumica e njerëzve do ta ndjekin nga televizori.

“Kemi një stadium vetëm për 13,000 spektatorë, por nëse do të ishte e mundur, do të kishte 100,000”, tha trajneri i Kosovës, Franco Foda, pas fitores 4-3 në transfertë ndaj Sllovakisë në gjysmëfinalet e play-off-it të së enjtes.

“Të martën do të kemi një ndeshje historike. Jemi në eufori, por duhet ta luajmë ndeshjen e fundit me qetësi. Në atë rast gjithçka është e mundur.

“Kemi tifozë emocionalë, por duhet të jemi të kujdesshëm dhe të mos lejojmë veten të bëjmë gabime”.

Turqia, e cila nuk është kualifikuar për Kupën e Botës që nga vendi i tretë në vitin 2002, renditet e 23-ta në botë, 55 vende më lart se Kosova.

Por Kosova ka filluar të tregojë aftësi për të përmbysur parashikimet.

Pas një fillimi me humbje 4-0 ndaj Zvicrës, Kosova mbeti e pamposhtur në pesë ndeshjet e tjera të grupit, duke përfshirë fitore brenda dhe jashtë fushe ndaj Suedisë dhe një fitore e një barazim kundër Sllovenisë, përpara se të barazonte me Zvicrën për të kaluar në play-off.

“Kur doli shorti dhe pamë kundërshtarët, nuk ishim shumë shpresëplotë, sidomos pasi humbëm ndeshjen e parë 4-0”, tha Arben Berisha, komentator për televizionin RTK Kosova.

“Pastaj gjithçka ndryshoi dhe bëmë diçka që ishte e pabesueshme dhe e papritur.

“Fitorja kundër Sllovakisë është quajtur një moment historik për ekipin kombëtar dhe për Kosovën si shtet. Ishte fitorja më e rëndësishme e arritur ndonjëherë”.

Duke e vendosur Kosovën në hartën ndërkombëtare

Nëse Kosova kualifikohet, do të jetë në Grupin D dhe do të përballet me Australinë në Vancouver të shtunën, më 13 qershor, me Paraguain në San Francisko gjashtë ditë më vonë dhe më pas me bashkëorganizatorët Shtetet e Bashkuara në Los Anxhelos më 25 qershor.

Pas Luftës së Kosovës 1998–1999, Kosova feston Ditën e Çlirimit më 12 qershor 1999, pas tërheqjes së forcave serbe dhe hyrjes së trupave paqeruajtëse të udhëhequra nga NATO.

Pavarësia erdhi nëntë vite më vonë, megjithëse, deri në dhjetor 2025, nga 193 shtete anëtare të Kombeve të Bashkuara, vetëm 110 e njohin Kosovën si shtet të pavarur.

“Kualifikimi për Kupën e Botës do të ishte historik, duke pasur parasysh se kanë kaluar vetëm 10 vite që nga njohja jonë nga FIFA dhe UEFA”, shtoi Berisha.

“Disa e kanë quajtur të martën ditën më të madhe në historinë e Kosovës që nga shpallja e pavarësisë në vitin 2008.

“Disa thonë se do të ishte dita e tretë historike për Kosovën – Dita e Çlirimit në vitin 1999 pas përfundimit të luftës, shpallja e pavarësisë së Kosovës dhe kjo do të ishte dita e tretë më e rëndësishme në historinë e Kosovës.

“Do të kishte një ndikim të madh nëse Kosova arrin të kualifikohet, duke pasur parasysh situatën politike. Do të ishte një ndikim i madh në mbarë botën”.

Nga ndeshja e parë zyrtare ndërkombëtare deri në prag të Kupës së Botës në 12 vjet

Kosovës iu lejua të luante ndeshjen e saj të parë nga FIFA në mars të vitit 2014 – një barazim 0-0 me Haitin. Ndeshja e dytë zyrtare ndërkombëtare ishte kundër kundërshtarit të së martës, Turqisë, e cila fitoi bindshëm 6-1.

Më 5 shtator 2016, Kosova luajti ndeshjen e saj të parë kualifikuese për Kupën e Botës dhe barazoi 1-1 në Finlandë, por kjo u pasua nga nëntë humbje radhazi, teksa Kosova përfundoi e fundit në grup, duke shënuar vetëm tre gola në 10 ndeshje.

Por Kosova, duke pasur mundësi të thërrasë lojtarë të kualifikuar të lindur në vende të tjera evropiane si Gjermania, Zvicra dhe Suedia, u përmirësua shpejt.

Në kualifikimet për Euro 2020, ata kaluan në epërsi në një ndeshje jashtë fushe kundër Anglisë përpara se të humbnin 5-3, por gjithsesi përfunduan të tretët dhe u mposhtën nga Maqedonia e Veriut në gjysmëfinalet e play-off-it.

Ylli i Kosovës është golashënuesi rekord Vedat Muriqi, me 32 gola në 67 ndeshje ndërkombëtare, si dhe 18 gola të tjerë për skuadrën spanjolle të La Ligës, Mallorca, këtë sezon.

Ai është një lojtar që Turqia e njeh mirë, pasi ka shënuar 17 gola në kampionat për skuadrën turke Çaykur Rizespor në sezonin 2018-19, dhe më pas 15 gola për Fenerbahçen sezonin vijues.

Ndërkohë, sulmuesi Fisnik Asllani është një pjesë kyçe e skuadrës së Hoffenheim, që renditet e pesta në Bundesligën gjermane, ndërsa portieri Arijanet Muriq është titullar i rregullt për ekipin e Serie A, Sassuolo, në huazim nga Ipswich Town, për të cilin luajti në Premier League sezonin e kaluar.

Mesfushori Edon Zhegrova është te Juventusi dhe qendërmbrojtësi Amir Rrahmani ka fituar dy herë titullin e Serie A me Napolin, megjithëse aktualisht është i dëmtuar.

Mbrojtësi Florent Hadergjonaj ka luajtur dy sezone në elitën angleze me Huddersfield Town, ndërsa mesfushori ofensiv Milot Rashica pati një periudhë te Norwich City.

“Edhe pse Turqia është një ekip shumë më i mirë dhe ka lojtarë më të mirë se Kosova, ata nuk janë aq të qëndrueshëm sa i përket kualifikimeve,” shtoi Berisha. “Është një ndeshje që luhet në shtëpi dhe kjo është një avantazh i madh.

“Do të jetë diçka e madhe dhe [nëse fitojnë] ndoshta do të jetë festa më e madhe që është parë ndonjëherë në rrugët e Prishtinës dhe në çdo qytet të Kosovës.”

Një ekip që e bën kombin e tij krenar

Në një intervistë për BBC World Service, Anel Rashkaj, kapiteni i Kosovës në atë barazim 0-0 me Haitin, shpjegoi se si ishte të luaje për vendin në fillimet e tij.

“Isha 17 ose 18 vjeç dhe ëndrra ime ishte të luaja për kombëtaren, pasi vinim nga një luftë,” tha Rashkaj. “Na duhej të luftonim me klubet tona për të luajtur sepse ata thoshin: ‘nuk është një kombëtare’ dhe ‘nuk është një datë e UEFA-s’. Nuk kishim para për të organizuar grumbullime dhe hotele. Të gjitha këto gjëra organizoheshin nga shqiptarët e Kosovës që jetojnë në Evropë.

“Ishte stresuese, duke pritur kaq gjatë. Ndoshta isha i pari që thashë ‘po’ për kombëtaren dhe arrita të jem kapiten në këtë ndeshje të parë zyrtare.

“Të jesh në këtë pozicion, duke parë të gjitha vështirësitë që kemi pasur, është e pabesueshme të kesh këtë ndjenjë tani që jemi kaq afër Kupës së Botës.”

Rashkaj do të jetë në ndeshjen e së martës dhe tha se do të jetë një natë emocionale.

“Kemi kaluar kohë shumë të vështira me luftën, dhe pas luftës pati probleme ekonomike – dhe ende ka probleme ekonomike tani,” shtoi ai.

“Njerëzit duan të ndihen sikur mund të bashkohen dhe të ndihen se jemi të fortë. Kombëtarja u ka dhënë njerëzve këtë ndjenjë që jemi të fortë, që mund të bëjmë emër në Evropë.

“Na bën krenarë që njerëzit shohin se shqiptarët e Kosovës kanë shumë për të kontribuar në botë.”