BIK-u sjell për të ligjëruar në Kosovë sauditin që mbron wahabizmin, do t’u flasë imamëve për librin e një wahabie të shquar

Trajnimi për imamë që ka nisur sot në Gjakovë, i organizuar nga Bashkësia Islame e Kosovës (BIK), ka sjellë si ligjërues Abdulmohsin bin Abdulaziz Al-Askar, një nga figurat më të njohura të akademisë fetare saudite. Tema e ligjëratës së tij është: “Kuptimi i teuhidit sipas librit ‘Sharh Kitab al-Tawhid’ të shejh Abdulaziz bin Baz”, një nga librat më të shquar të doktrinës wahabiste që promovon literalizmin e teksteve islame dhe ndalimin e çdo risi në praktikën fetare, raporton Insajderi, transmeton Periskopi.

Abdulmohsin bin Abdulaziz Al-Askar është profesor i gjuhës arabe dhe retorikës fetare në Universitetin Imam Muhammad bin Saud, institucion ky i njohur për lidhjet e tij me rrymën salafiste/wahabiste të Arabisë Saudite. Ai gjithashtu ligjëron në xhaminë Al-Nakhil në Riad dhe ka marrë titujt e magjistraturës dhe doktoratës në fushën e gjuhës arabe dhe studimeve fetare.

Pavarësisht lidhjes së tij me sistemin akademik wahabist, Al-Askar nuk ka përfshirje publike në politikë apo në aktivizëm militant. Ai është një produkt tipik i sistemit fetar saudit, ku theksohet literalizmi, konservatorizmi fetar dhe kthimi tek tradita e selefëve.

Në ligjëratën e tij sot, Al-Askar do t’u shpjegojë imamëve kuptimin e teuhidit sipas librit “Sharh Kitab al-Tawhid” të shejh Abdulaziz bin Baz.

Libri, i bazuar në veprën e shejh Muhammed bin Abd al-Wahhab, është një nga shtyllat kryesore të ideologjisë wahabiste dhe promovohet si një udhëzues i pastër i besimit. Një nga citatet më të njohura të tij është:

“Kush thotë se mund të kërkojmë ndërmjetësim te të vdekurit, ose te pejgamberët pas vdekjes, ka bërë shirk të madh dhe ka dalë nga rruga e teuhidit.”

Libri kritikon praktikën sufiste, përkujtime kolektive dhe nderimin e varreve, duke i cilësuar si forma të rrezikshme politeizmi. Ai gjithashtu e përjashton çdo risi (bid’a) nga feja, duke promovuar literalizmin e pastër dhe kthimin në rrugën e breznive të para të Islamit.

Në kuadër të ligjëratës së sotme, pritet që Al-Askar të përforcojë pikëpamjet e tij për të ndaluar çdo praktikë që nuk gjendet në Kuran ose Sunet, duke shfaqur qartë frymën konservatore dhe literaliste të doktrinës wahabiste.

Shumë dijetarë Esh’ari, Maturidi dhe Hanefi, që përfaqësojnë traditën e moderuar islame, kanë shprehur kritika ndaj qasjes së Bin Bazit. Ata argumentojnë se interpretimi i drejtpërdrejtë i cilësive të Zotit mund të çojë në antropomorfizëm dhe se disa praktika, të cilat janë të pranuara në traditën islame, nuk duhet të konsiderohen si bidat (risia në fe). Për shembull:

Literalizmi i cilësive të Zotit
Bin Baz: Pranon “dorën e Allahut”, “Allahu mbi Arsh” ashtu siç përmendet në tekst, pa interpretim alegorik.
Tradita Esh’arite/Maturidite: Këto cilësi interpretohen për të shmangur antropomorfizmin, ndërsa Imam Ebu Hanife e konsideron kuptimin literal si devijim nga tradita.

Ndërmjetësimi dhe tevesul-i
Bin Baz: Çdo kërkesë për ndërmjetësim te pejgamberi ose evlijatë është shirk.
Tradita hanefite dhe sufiste: E konsideron të lejuar ndërmjetësimin përmes Zotit si shprehje dashurie dhe respekti.

Bidatet (risitë fetare)
Bin Baz: Çdo risi është e ndaluar.
Traditat Esh’ari, Maturidi, Hanefi: Dallojnë midis bidateve të mira dhe të këqija, dhe shumica nuk përbëjnë kufër.

Kufri dhe takfiri
Bin Baz: Kush gjykon me ligje jo të sheriatit mund të shpallet jobesimtar.
Traditat Esh’ari, Maturidi, Hanefi: Nuk shpallin askënd jobesimtar për mëkate ose praktika të caktuara.

Qasja ndaj sufizmit
Bin Baz: Kritikon ashpër praktikën sufiste dhe dhikrin kolektiv.
Tradita sufiste: Praktika e tevesulit dhe dhikrit konsiderohet rrugë shpirtërore e lejuar dhe pjesë e Ehli Sunetit.

Ndërkombëtarisht, rryma wahabiste është parë me kujdes. Raporti i Komisionit Evropian për Radikalizimin (2013) vëren se literalizmi dhe refuzimi i pluralizmit fetar mund të kenë ndikuar në disa raste në radikalizimin ideologjik. Raporti nuk shpall wahabizmin si terrorizëm, por e konsideron si bazë teologjike që mund të përdoret nga grupe radikale për justifikim ideologjik.

Pavarësisht kësaj, Bashkësia Islame e Kosovës është institucion me orientim hanefit dhe maturid, sipas Kushtetutës së saj. Tradita dhe fryma e BIK-ut kanë synuar gjithmonë moderimin dhe bashkëjetesën ndërfetare, duke mbrojtur një qasje të balancuar dhe të harmonizuar me kulturën islame lokale. Prania e një ligjëruesi konservator saudit dhe përdorimi i librit të Bin Baz-it ngre pyetje për përputhshmërinë ideologjike të mesazhit të ligjëratës me traditën e moderuar hanefite të Kosovës.

Trajnimi i sotëm ka nisur në Gjakovë me disa imamë të pranishëm, dhe ligjërata e Abdulmohsin Al-Askar ka tërhequr vëmendjen e komunitetit fetar, duke hapur një debat të ri mbi ndikimin e ideologjive konservatore saudite në institucionet fetare të Kosovës, ku historikisht ka dominuar tradita e moderuar islame.