Lëkura e meshkujve më e ndjeshme ndaj diellit

Periskopi.com Shëndeti

Dielli shkakton një rritje më të shpejtë të kancerit të keq të lëkurës tek meshkujt. Ai paraqitet më shpejtë dhe është më i shpeshtë se sa tek femrat, kanë treguar studimet e fundit.

“Është e ditur se meshkujt janë më të ndjeshëm për të pranuar kancerin e lëkurës krahasuar me femrat. Meshkujt janë dyfish më shumë të sëmurë me kancer të lëkurës në krahasim me femrat”, thonë studiuesit nga Ohio State University, transmeton Telegrafi.

Pse?

Hulumtuesit zakonisht vlerësojnë se kjo vjen për shkak se, meshkujt janë më të prirë të bëjnë punë jashtë se sa femrat, dhe se ata janë më pak të kujdesshëm për të mbrojtur lëkurën e tyre me ndonjë mjet për hije, këmishë ose kapelë.

Për të testuar këtë teori, ekipi studiues ka ekspozuar një mi pa qime në rreze ultravjollcë të lëshuar nga llambë rrezatuese. Miu i është nënshtruar një sesioni rrezatimi tre herë në javë nga 8 deri në 10 minuta, për gjashtë muaj. Kjo ishte e mjaftueshme për t’u sjellë kancerin e lëkurës të dyve, miut femër dhe atij mashkull.

Ne gjetëm se meshkujt pësuan tumor të lëkurës më herët, më shumë në sasi, dhe pjesa më e madhe e tumorit ishte i rëndë”, është shprehur Oeryszyn.

Lëkura e meshkujve më e ndjeshme?

Çfarë në të vërtetë ndodh? Testimi i lëkurës së minjve meshkuj dhe femra ka nxjerrë në pah zbulime befasuese. Qelizat e lëkurës së meshkujve kanë mbartur më pak antioksidues se sa qelizat e lëkurës së femrave.

“Lëkura jonë ekspozohet ndaj të dyja, stimulimeve trupore dhe atyre të ambientit rrethues, gjatë gjithë kohës”, thonë studiuesit. “Sistemi imun kujdeset për shëndetin tonë. Por sistemi imun mund të mbiveprojë ndonjëherë. Trupi pëson një mbi prodhim të lëndëve reaktive oksiduese dhe antioksiduesit mbrojnë nga kjo”.

Hulumtuesit tashmë janë duke analizuar lëkurën e njerëzve, për të parë nëse gjithçka është e njëjtë si e minjve.

“Mendojmë se lëkura e meshkujve është thjesht më e ndjeshme. Mbase meshkujt kanë nevojë për diçka që do t’i pajis me më shumë antioksidues – ndoshta ushqim, ndoshta ndonjë krem trupore. Krahas mbrojtjes nga dielli, meshkujt do të duhet të kujdesen më shumë se sa femrat. Kjo nuk është diçka kozmetike, por një problem shëndetësor”.

Por, disa studiues mendojnë se me gjithë dallimet mes lëkurës së të dy gjinive, arsyeja e vërtetë e numrit më të madh të rasteve të kancerit të lëkurës tek meshkujt është se ata janë më të ekspozuar në dritën ultravjollce që është nxitëse e kancerit.

Studiuesit: Nxënësve po u servohen vepra që nuk i kuptojnë

Periskopi.com Lajme

Në shumë tekste shkollore kryesisht ato të letërsisë, nxënësve u kërkohet të lexojnë diçka që është shkruar në një kohë dhe stil, që sot mund të mos jenë aspak të përshtatshme për ta.

Veç kësaj, edhe nisja e zbatimit të kurrikulës së re në arsimin parauniversitar ka sjellë mospërputhje të mëdha të këtyre teksteve, të cilat janë hartuar vite më parë.

Fëmijët në ciklin e ulët obligohen që t’i mësojnë veprat e shkruara në gegërisht të autorëve të vjetër, e që shpesh nuk arrijnë as t’i kuptojnë.

Agron Gashi, njohës i letërsisë shqipe, thotë se MASHT-i duhet të ndërhyjë dhe të bëjë përshtatjen e librave varësisht me moshën e fëmijëve.

Në Këshillin e ekspertëve të MASHT-it, për ndryshimin e teksteve shkollore, nuk tregojnë për detajet se cilat libra do të pësojnë ndryshime, por thonë se në 71 tekste janë duke ndërhyrë.

Fatmir Bytyçi, nga Këshilli i ekspertëve në MASHT, thotë se Këshilli gjatë punës ka hasur në vështirësi, pasi që nuk ka pasur kompetenca për t’i bërë ndryshimet e nevojshme për shkak se këtë nuk ua ka lejuar Ligji për arsimin e lartë.

Sipas tij, deri në vitin e ri akademik 2019-2020, fëmijët do të nisin procesin mësimor me tekste të reja shkollore, ku vetëm ato shkencore do të mbesin të njëjta.

Megjithatë, derisa të bëhet një gjë e tillë, për mësimdhënësit, ky Këshill ka hartuar një udhëzues se si të veprojnë dhe ta përshtatin kurrikulën e re me tekstet e vjetra shkollore.

Studiuesit: Buka dhe vera ishin çelësi i zhvillimit njerëzor

Periskopi.com Fun

‘Epi i Gilgameshit’ është një nga tekstet më të hershme të njohura në botë.

Është historia e një mbreti-zot, Gilgamesh, i cili sundoi qytetin e Urukut në Mesopotami në mijëvjeçarin e tretë B.C. Brenda linjave të saj, epika lë të kuptohet se si të parët e shihnin origjinën e qytetërimit të tyre.

Antagonisti i Gilgameshit, Enkidu, përshkruhet si një njeri i egër, duke jetuar me kafshët dhe duke ngrënë kullosa me gazelat.

Por ai është joshur nga një priftëreshë e bukur e tempullit, e cila pastaj i ofron atij veshje dhe ushqim, duke thënë: ‘Enkidu, ha bukë, është shtylla e jetës; pi verë, është zakon i vendit”.

Kështu, Enkidu është transformuar nga një kafshë e egër e zhveshur në një ‘të civilizuar’ që jeton me njerëz të tjerë.

Buka dhe vera janë produkte të shoqërisë së vendosur. Ato përfaqësojnë fuqinë për të kontrolluar natyrën dhe për të krijuar qytetërimin, duke konvertuar të egrat në të zbutur, të papërpunuarat në të gatuar dhe transformimi nuk mund të bëhet lehtësisht vetëm.

Akti i transformimit të egërsisë në civilizim është një shoqëri, që kërkon shumë njerëz që të punojnë së bashku.

Gjatë dekadave të fundit, teoria arkeologjike është zhvendosur drejt idesë që qytetërimi u ngrit në rajone të ndryshme anembanë botës falë evolucionit të bashkëpunimit.

Arkeologët kanë zbuluar se konsumimi i ushqimit dhe pijeve në kohë dhe vende të njohura për rituale, është një nga gurët themelorë të rritjes së shoqërisë dhe bashkëpunimit gjatë gjithë historisë njerëzore.

Besohet se kulturat primitive të Mesopotamisë mund të kishin nxjerrë birrën nga elbi deri në 10,000 BC, por nuk ka të dhëna. Prova më e hershme e pirjes së birrës daton në Kinën Veriore 9.000 vjet më parë.

Kjo birrë e lashtë u bë duke përdorur fruta të murrizave, rrush të egër kinez, oriz dhe mjaltë, dhe është pija më e vjetër e njohur fermentuese në histori – madje më e vjetër se vera.

Rreth vitit 3150 BC, egjiptianët përdorën birraritë në shkallë industriale për të furnizuar punëtorët që ndërtuan piramidat e Gizës.

Përfundimisht, birra erdhi nga Lindja e Mesme në Evropë, ku një bollëk i kulturave të elbit ofroi shumë përbërës të papërpunuar për bukë.

Ekspertët tani kanë gjetur dëshmi të birrës në Greqi gjatë Epokës së Bronzit.

Studiuesit besojnë se këta njerëz parahistorikë gëzonin të gëzonin pije alkoolike për gostitë gjatë gjithë vitit dhe jo vetëm kur rrushi ishte i pjekur. Jo vetëm që konsiderohej ushqyese ajo ishte gjithashtu një alternativë e sigurt për të pirë ujë.

Ishte në Mesjetë që elbi u bë burimi kryesor i sheqerit të fermentuar dhe birra u bë pija që ne e njohim sot.

Njerëzit ndërtojnë norma, ritualë dhe tabu për të organizuar jetën e tyre ekonomike dhe politike. Larg nga të qenit zakonet ekzotike dhe ekzotike të ‘popujve primitivë’, rregullat e përpunuara të sjelljes, të koduara në praktikat e ritualit të pasur, janë mjete të zgjuara për të organizuar një shoqëri ku mungon forca.

Praktikat rituale shpërblejnë bashkëpunëtorët dhe dënojnë mashtruesit, andaj ata nxisin një sjellje të qëndrueshme të grupit drejt qëllimeve të përbashkëta dhe zgjidhin atë që njihet si “problemi i veprimeve kolektive” në jetën shoqërore njerëzore – si i merrni të gjithë të punoni së bashku drejt diçka që është në interesin afatgjatë të secilit?

Gostia është një komponent kyç i këtij lloji të shoqërisë dhe bashkëpunimit. Buka dhe vera e Enkidus është ende e rëndësishme 5.000 vjet më vonë.